EGR valfi arızası belirtileri
EGR valfi neredeyse her arabada bulunan bir modüldür. Arızalandığında ne üzere belirtiler görüldüğü hakkında bilgi vermeden evvel EGR valfi nedir, ne işe fayda, açıklayalım.
EGR valfi nedir, ne işe fayda ?
İngilizce Exhaust Gas Recirculation sözlerinin baş harfleri ile EGR kısaltması oluşmuştur. Türkçe manası Egzoz gazı devirdaimi demektir. Motor bölmesinde bulunan bu elektropnömatik valf aslında tek bir kesim değil iki valf ve bir tane de EGR soğutucudan oluşan bir sistemdir.
EGR elektrovalfi emme manifoldunun üzerine monte edilmiştir. Beyinden aldığı talimata nazaran emme manifolduna gönderilen egzoz gazı geçişini denetim eder.
Peki egzoz neden periyot daim ettiriliyor ?
Yakıtın yanması sonucunda oluşan azot ve oksijen içeren gazlar (Azot oksit =NO ve Azot Dioksit =NO2) kısmen yine yanabilir durumdadır. Bunları tekrar yakmak yakıt tasarrufu sağlar, motor performansını artırır.
Egzoz gazları etraf insan sıhhati için ziyanlıdır. İçeriğindeki azotlu bileşikler tekrar yakılırsa içerdiği ziyanlı unsur ölçüsü azalır.
Yanma süreci 1370 derece üzere çok yüksek bir sıcaklıkta olmaktadır. Yanma nedeniyle oluşan sıcaklığın çok artmaması için ortamdaki oksijeni biraz seyreltmek gerekir. Sisteme tekrar dahil olan egzoz gazı oksijeni yoksullaştırarak motordaki çok sıcaklık artışını mahzurlar.
Egzoz gazının tamamı geri döndürülmez, yüzde beş ile onluk kısmı geri döndürülür. Bunun ölçüsünü aracın beyni belirler. EGR valfini araç beyni denetim eder.
Motordan salınan azot oksit türevi emisyonlar bu biçimde egzoz gazının evre daimi ile denetim edilebildiği üzere bir de katalitik konvertör kullanılarak egzoz gazını kimyasal sürece tabi tutarak denetim edilir.
Rölanti bölümünde EGR nasıl çalışır ?
Motor rölantide çalıştığı vakit gaz kelebeği kapalı pozisyonda olduğu için atmosfer basıncı ve diyafram yayı EGR kesme valfini kapatarak egzoz gazlarının emme manifolduna geçmesine müsaade vermez .
Düşük ve orta dönemlerde EGR nasıl çalışır ?
Motor orta süratlerde çalışırken gaz kelebeği yavaş yavaş açıldığında emme manifoldundaki kısmen yüksek vakum EGR kesme valfine etki ederek diyafram yayın kuvvetini yener ve kanalı yavaşça açar. Egzoz gazları emme manifolduna girerek H/Y karışımına karışır. Bu durumda emme manifolduna egzoz gazı akışı çok az olmaktadır. Ama gaz kelebeği açılıp motor evresi arttığı anda emme manifoldundaki vakum ölçüsü artacağından EGR kesme valfi daha çok açılır ve egzoz gaz geçişi daha da artar . Bu anda azamî bir egzoz gaz akışı vardır.
Motor tam yükte iken EGR nasıl çalışır ?
Motor tam yükte çalışırken motordan istenen güç çok fazla olacağından motorun çalışmasını olumsuz tarafta etkileyen EGR sisteminin çalışmaması istenir. Motor tam açık gaz kelebeği pozisyonunda çalışırken EGR sisteminde bulunan bir sınırlayıcı emme manifoldunda ki havanın suratının artmasıyla vakum o kadar düşer ki sınırlayıcı vakumun EGR kesme valfine ulaşmasına müsaade vermez. Motor tam yük ve süratlerde çalışırken EGR sistemi devre dışı kalır. Motamot rölanti periyodundaki durum üzeredir.
EGR valfi arızası belirtileri
EGR valfi arızalandığında yakıt sarfiyatında artış olacaktır. Her gün ne kadar aralık gittiğini bilenler ve yakıt hesabı yapanlar (aracını yalnızca meskenden işe kullananlar yahut servis sürücüleri gibi) bu küçük farkı tahminen anlayabilirler ancak birçok şoför bunu fark edemeyebilir.
Araçların gösterge panelinde yer alan motor arıza lambası motor emisyonunda bir anormallik tespit edildiğinde ihtar hedefli yanık kalır. Egr valfi kurum bağlamış yahut bozulmuş ise motor emisyon düzeyleri olağan düzeylerin dışına çıkacağından motor arıza lambası yanar.
Egr valfinin arızalanması egzoz gazının olağandan farklı olarak siyahlaşmasına yol açar. Bu işarete dikkat etmek gerekir. Araç çalıştırıldığında burnunuza yakıt kokusu gelebilir.
Aracın çekişinin düşmesi, sarsıntılı çalışma, rölanti bölümünün sistemsiz olması üzere şikayetler egr valfi arızasına işaret eder.
EGR valfi paklığı nasıl yapılır ?
Yukarıda bahsedilen belirtiler yalnızca EGR valfinin bozulması halinde değil kirlenmesi halinde de görülebilir. GR valfinin sökümü için özel kadrolara gereksinim duyulduğu için bu işi teknik servisler yapmaktadır.
Önce EGR valfi vidaları sökülür daha sonra paklık evresine geçilir. Küçük bir fırça ile EGR valfinde biriken kurum temizlenir. Daha sonrasında özel sıvılarda bekletilerek, biriken kurumun büsbütün temizlenmesi sağlanır. Paklık bitince de EGR valfi motora hakikat bir halde takılır.
EGR valfi iptal edilirse ne olur ?
EGR valfini iptal etmenin birtakım yararları olduğunu düşünenler vardır. Neden bu türlü düşünüyorlar, EGR valfi iptal edilirse ne olur açıklayalım.
Nedense EGR valfinin motor gücünü azalttığı düşünülmektedir. Halbuki yüksek süratlerde EGR sistemi kapanmaktadır. Yani bu niyet yanlıştır.
“Yüzde üçlük, beşlik yakıt tasarrufu kıymetli değil, kâfi ki aracın tüm gücünü kullanabileyim” diye EGR valfini iptal ettirmek isteyenler vardır. EGR valfi iptal edilirse yalnızca yakıt harcaması artmaz, tıpkı vakitte araç etrafa daha kirli egzoz gazı yayar. Ayrıyeten araç muayenesinde sorun olur. Bu yüzden tek noktadan mevzuya bakmamak gerekir.