1.6 FSI motor neden tutulmuyor ?
Volkswagen markası yenilikleri seviyor ve birebir yıl modellerinde bile farklı motor çeşitlerini kullanmasıyla biliniyor. Bir vakitler Volkswagen yakıt tüketimini azaltmak için FSI motor diye bir motor çıkardı. Bunun açılımı “Fuel Stratified Injection”, Türkçesi ise “Doğrudan enjeksiyonlu” olarak çeviri edilmektedir.
Tabiri caizse FSI motor büyük bir olaymış üzere pazarlandı, reklam yapıldı lakin sonradan balon üzere patladı. Niçin FSI balonu patladı, Volkswagen neden FSI’de umduğunu bulamadı, FSI motor neden tutulmuyor, bunları açıklamaya çalışacağım.
Aslında yakıtı hiç israf etmeden direkt yanmaya göndermek hayli mantıklı bir fikirdi. Lakin bir vakit sonra bu fikirde birtakım kusurların olduğu görüldü. Kusur derken o denli büyük şeyler değil lakin Türk insanını araçtan kasvetler oldu. Bunları hususlar halinde sıralayayım:
1.6 FSI motor neden tutulmuyor ?
En değerliden başlayarak FSİ motorun neden tutulmadığını açıklamaya çalışacağım.
Tüp candır gerisi heyecandır
Bizim ülkemizde tüp takılamayan araç tutulmamaya mahkumdur. Zira LPG hala en ucuz otomobil yakıtıdır. Akaryakıt ve mazot LPG ile yakıt iktisadı konusunda rekabet edemez. FSI motorlu araçlara tüp takılınca kâfi randıman vermiyor.
Dikkat ederseniz “FSI motora tüp takılamaz” demiyorum. FSI motora da tüp takılabiliyor lakin LPG ile uyumluluğu güzel değil, arıza ışığını yakabiliyor yahut çeşitli meseleler yaşanabilme ihtimali var. Kesinlikle aksini tez eden aksi tipler olacaktır fakat görünen köy kılavuz istemez FSI motorlar tüp takılsın diye üretilmediği için ve ülkemiz piyasasında LPG takma opsiyonu olmayan araçlar pek tutulmadığı için FSI motor tutulmuyor.
Kurum sorunu
FSI motorlu araçlarda direkt enjeksiyon usulü kullanılmaktadır. Bu sebeple vakitle valf saplarında ve emme manifoldunda vakitle kurum (karbon) birikimi sorunu oluşmaktadır. Bu sıkıntıya bağlı olarak hava akışı kısıtlanmakta ve motor performansı azalmakta, motorun sistemsiz çalışması, hatta daha ilerisinde triger setinin ömrünü erken doldurmasına neden olmaktadır.
Kurum birikmesi hafife alınır bir sorun değildir, dolaylı olarak yakıt pompası arızası, enjektör arızası ve yağ yakma üzere sıkıntılara davetiye çıkarmaktadır.
Sürekli olarak endüstriye giden modül değiştiren araç sevilir mi, tabi ki sevilmez. Sık tamir görme işi Fiat ve Renault üzere markalarda biraz daha olağan karşılanır, zira bu markaların personellik ve kesim maliyetleri ucuzdur, ustası da çoktur.
Volkswagen araçların tamir masrafı ise fazladır. Beşerler sık arızalanan Volkswagen’leri sevmezler. Zira bakımı düzgün yapıldığında arıza çıkarmayan Volkswagen modelleri de vardır.
Yeterli performans alınamaması
İnsanların 1.6 motordan beklediği bir performans var. 1.6 motordan 1.4 yahut 1.2 motor kadar randıman alıyorsanız bu motordan soğursunuz. Üstte bahsettiğim kurum bağlama sorunu nedeniyle FSI motorlarda 1.6 motorun hakkı verilememektedir Bilhassa de düşük periyotlarda FSI motorların şoförün ani hızlanma taleplerine istenildiği kadar yanıt verememesi, cansız kalması hoşnutsuzluk yaratmaktadır.
Turbo çıktıktan sonra gerisi talep görmedi
Yeni jenerasyon araçlar turbolu. Turbo sistemi hem yakıt tüketimini düşük tutuyor, hem de sürat ve performans beklentilerini karşılıyor. FSI motorlar günümüzde ne İsaya ne Musaya yaranamaz haldedirler. Hatta FSI motor çıkmadan önceki daha fazla yakıt harcayan düz motorlar bile daha sağlam oldukları için daha makbuldürler.
FSI motora neden LPG takılmıyor?
Enjektör arızası olmaktadır
FSI motorlarda yakıt, emme manifolduna değil, direkt silindirlerin içine, yani yanma odasına püskürtülür. Bu sistemde akaryakıt enjektörleri yüksek basınç altında çalışır ve yanma odasının yüksek sıcaklığına direkt maruz kalır.
LPG dönüşümü yapıldığında, motor LPG ile çalışırken, akaryakıt enjektörleri devre dışı kalır ve soğuyamaz. Bu durum, akaryakıt enjektörlerinin çok ısınmasına ve vakitle arızalanmasına neden olmaktadır. Arızalanan akaryakıt enjektörlerinin değişimi ise hayli maliyetlidir.
Kurum birikmesi olmaktadır
Geleneksel akaryakıtlı motorlarda, akaryakıt emme valflerinin üzerinden geçerek onları temizler ve yağlar. Lakin FSI motorlarda akaryakıt direkt silindire püskürtüldüğü için, emme valfleri akaryakıtla temas etmez. Bu durum, LPG ile çalışmaya başlandığında valf saplarında ve emme manifoldunda karbon (kurum) birikimi sıkıntısını daha da artırır. Bu birikim, motor performansını düşürebilir, sistemsiz çalışmaya ve hatta güç kaybına yol açabilir.
FSI motorun tasarımı LPG takmak için fazla karmaşıktır
FSI motorların yakıt idare sistemleri, yakıtı tam olarak ne vakit ve hangi ölçüde püskürteceğini belirlemek için epeyce hassas sensörler ve karmaşık bir yazılım kullanır. LPG sistemi entegrasyonu, bu hassas dengeyi bozabilir ve motorun düzgün çalışmasını etkileyebilir. LPG ile uyumlu özel bir yazılım ve kit gereklidir, bu da dönüşüm maliyetini artırır ve her vakit meselesiz bir entegrasyonu garanti etmez.
LPG takması kıymetlidir ve LPG takılsa bile vakit zaman akaryakıtta çalıştırmak gerekir
FSI motorlara LPG takmak için geliştirilen özel kitler (örneğin sıvı enjeksiyonlu LPG sistemleri), klâsik LPG kitlerine nazaran çok daha değerlidir. Bu sistemler, akaryakıt enjektörlerini korumak için belli aralıklarla akaryakıt de püskürtmek zorunda kalabilir. Bu da “tamamen LPG’de çalışma” avantajını ortadan kaldırır ve tasarruf oranını düşürür. Hasebiyle, yüksek dönüşüm maliyetine karşın beklenen yakıt tasarrufu sağlanamayabilir.
Motor ömrünü kısaltır
FSI motorlara LPG dönüşümü yapılması, motorun uzun vadeli sıhhati ve ömrü üzerinde olumsuz tesirleri olabilir. Mümkün arızalar ve yüksek tamirat maliyetleri, başlangıçta elde edilecek yakıt tasarrufunu gölgede bırakabilir.
1.6 FSI motorda turbo var mı ?
Hayır, 1.6 FSI motorlarda fabrika çıkışı turbo bulunmaz. Bu motorlar atmosferiktir, yani havayı turbo yahut süperşarj üzere bir zorlamalı besleme sistemi olmadan doğal yollarla emerler. FSI teknolojisinin hedefi, yakıtı daha verimli bir formda püskürterek yakıt iktisadını ve emisyon pahalarını güzelleştirmektir.
Volkswagen Grubu’nda turbo beslemeli akaryakıtlı motorlar TSI (Turbocharged Stratified Injection) ismiyle bilinir. 1.6 FSI’lar piyasadan kalktıktan sonra, yerlerini ekseriyetle daha küçük hacimli fakat turbo beslemeli olan ve hem daha güçlü hem de daha verimli olan TSI motorlar almıştır. Yani FSI motor turbolu motorlardan eskidir, turbolu motorlar piyasaya çıkınca FSI motorlar kalkmıştır.
Dolayısıyla, şayet bir Volkswagen yahut gibisi bir araçta “1.6 FSI” görüyorsanız, bu motorun turbosuz, atmosferik bir motor olduğunu bilmelisiniz. Birtakım ender durumlarda sonradan turbo eklenen modifiyeli araçlar olabilir, lakin bu fabrika çıkışı bir durum değildir.
1.6 FSI motor ömrü ne kadardır ?
Bir 1.6 FSI motorun ömrü, öteki tüm motorlarda olduğu üzere, büyük ölçüde düzenli bakıma, kullanım formuna ve yakıt kalitesine bağlıdır. Bu faktörlere dikkat edildiğinde, 1.6 FSI motorlar da 200.000 km ve üzeri araları rahatlıkla katedebilir. Hatta kimi kullanıcılar, âlâ bakılmış FSI motorlarla daha yüksek kilometrelere ulaştıklarını belirtiyor. (Ülkemizde 300 bin-400 bin kilometreye kadar kullanılmaktadır)
1.6FSI motor ömrünü etkileyen faktörler şunlardır:
- Düzenli Bakım: En kıymetli faktörlerden biridir. Üreticinin belirlediği dönemlerde yağ değişimi, filtre değişimleri (hava, yakıt, polen), buji değişimi üzere rutin bakımların aksatılmadan yapılması motorun sıhhati için kritiktir. Bilhassa FSI motorlarda karbon birikimi riski olduğundan, vakit zaman subap temizliği üzere ekstra bakımlar da gerekebilir.
- Yakıt Kalitesi: 1.6 FSI motorlar yakıt kalitesine karşı hassastır. Düşük kaliteli yahut katkılı yakıtlar, enjektörlerde ve motorun öteki modüllerinde problemlere yol açabilir, bu da motor ömrünü kısaltır. Her vakit kaliteli ve emniyetli istasyonlardan yakıt almak değerlidir.
- Kullanım Alışkanlıkları: Motorun çok zorlanması, ani hızlanmalar, yüksek dönemlerde uzun müddet kullanım yahut soğuk motorla çabucak yüksek zamanlara çıkılması motor ömrünü olumsuz tesirler. Daha sakin ve evrelere uygun sürüş, motorun daha uzun ömürlü olmasına yardımcı olur.
- Kronik Sıkıntıların İdaresi: Daha evvel bahsettiğimiz karbon birikimi ve zamanlama zinciri üzere mümkün kronik meselelerin belirtileri fark edildiğinde, vaktinde ve gerçek biçimde müdahale edilmesi, daha büyük arızaların önüne geçer ve motor ömrünü uzatır. Bu sıkıntılar ihmal edildiğinde ise motor ömrü önemli formda kısalabilir.
- Yağ Tüketimi Denetimi: Kimi FSI motorlarda hafif yağ tüketimi görülebilir. Tertipli olarak yağ düzeyinin denetim edilmesi ve eksilen yağın tamamlanması, motorun susuz kalmasını engelleyerek ömrünü korur.