
Airbag açmış araba ne kadar değer kaybeder ?
Airbag açtığı vakit aracın bedel kaybını eksper hesaplamaktadır. Bu makalede “Airbag açmış otomobil ne kadar bedel kaybeder ?” sorusuna yanıt vermeye çalışacağım.
Airbag açmasının araç kıymet kaybına tesirlerini iki kategoride pahalandırmak gerekmektedir.
Birincisi airbag açtığı vakit emniyet kemeri düzeneklerinden hava yastığı tüplerine kadar bir çok şeyin sıfırdan değişmesi gerekmektedir. Bunun takribi olarak 20-50 bin TL, tahminen daha fazla masrafı olabilir.
İkincisi hava yastıkları açıldıysa araç şiddetli bir darbe almış demektir. Bazen darbe ufak olsa dahi tam da sensörün olduğu yerden oluyor ve hasar düşük olsa da hava yastıkları açılıyor.
Çoğu vakit da hava yastıklarının açılmasına neden olacak şiddetli bir kaza şase, podye, direk, kaput dahil bir çok parçayı etkiliyor, tamirden sonra aracın yol tutuşu bile randıman vermiyor.
Hava yastığının açılması nedeniyle ağır hasar kaydına giren hatta perte çıkan araçlar da var.
Dolayısıyla airbag açmış otomobilin kıymet kaybı 20-30 bin TL civarında da olabiliyor, otomobil perte de çıkabiliyor.
Aracı satarken hava yastığının açıldığından bahsedilirse bu öge bile ruhsal olarak alıcıyı etkilemektedir.
Airbag açmış otomobil ne kadar bedel kaybeder ?
Birkaç örnek üzerinden paha kaybını hesaplamaya çalışalım:
Airbag açmış otomobilin bedel kaybı kıymet kaybı tablosu üzerinden yahut kimi formüller üzerinden hesaplanamamaktadır. Bunun için eksperin aracı incelemesi gerekmektedir.
Ancak tekrar de yüzeysel olarak bir fikir vermek isterim:
Birinci senaryo;
Diyelim ki bir çukura sert girdiniz yahut darbe ufak lakin tam da darbe sensörünün olduğu yere geldi, bu cins sebeplerle hava yastıkları açıldıysa otomobilde fazla bir hasar yok demektir.
Ancak tekrar de hava yastığı sisteminin büsbütün değişmesi gerekiyor. Hava yastığı sisteminin değişmesi yaklaşık 20-50 bin TL, araçtaki kaporta masrafı da 5-10 bin TL civarı tutabilir.
Araç kazasının fotoğrafı var ise bu çeşit airbag açılmasının aracı satarken fazla bir olumsuz tesiri olmayacaktır.
İkinci senaryo;
Diyelim ki aracı tek bir taraftan direğe çarptınız yahut yandan birisi size çarptı. Bu durumda aracın şasi, podye ve direklerinin hasar görmesine bakılır. Bu modüller hasar görmese bile araçta %10-30 civarı bir bedel kaybı olabilir.
Eğer bahsettiğim kesimler hasar gördüyse %40-50 civarı bir bedel kaybı olabilir. Zira bu kesimler tamir edilse de aracın güvenlik durumu asla eskisi üzere olmayacaktır.
Bazı araçların yol tutuşu dahi etkilenebilir.
Üçüncü senaryo;
Diyelim ki araç önden çok şiddetli bir halde çarpışma yaşadı. Aracın motoru da dahil olmak üzere kıymetli kesimleri önde olduğu için aracı tekrar çalışır duruma getirseniz dahi istediğiniz randımanı alamayacağınız için %50’nin üzerinde bir paha kaybı olabilir.
Araçtaki bedel kaybı oranı %70’i geçerse araç perte çıkmaktadır. Airbagleri açan araçların bir birçok perte çıkabilmektedir.
Airbag açılan otomobilin kıymet kaybı hesabında tesirli olan faktörler:
Tazminat davalarında yahut sigorta şirketlerinin hazırlattığı ekspertiz raporlarında kıymet kaybının TL olarak ölçüsü değer taşır. Ben üstte yüzde olarak bahsettim ancak sıkıntı paha kaybını tahsil etme konusunda gelince kıymetli olan TL bazındaki kıymet kaybıdır.
Airbag açmış aracın bedel kaybını hesaplamada çarpmanın şiddeti, istikameti ve hasarın boyutu değerlidir. Ayrıyeten paha kaybı hesaplamada aşağıdaki kriterler de dikkate alınır:
Aracın marka, model ve üretim yılı
Değer kaybı hesabında, azdan az, çok çok biçiminde bir mantık yürütülür. Kıymetli bir marka ve yeni bir model aracın hava yastığı açması elbette çok bedel kaybettirecektir.
Aracın kilometresi
Airbag açan aracın perte çıkarılması yahut paha kaybı hesabında kilometre faktörü de dikkate alınır. Aslında kilometresi şişmiş, yağ yakmaya başlamış aracın airbag açmayla kıymet kaybı daha düşük olacaktır.
Aracın kaza öncesi piyasadaki rayiç değeri
Araçtaki paha kaybı yüzdesi belirlendikten sonra hangi ölçünün yüzdesi alınacağını belirlemek için aracın ikinci el piyasa fiyatlarına bakılır.
Araç daha evvelce kaza yapmış mı, değişen boyalı kesimi var mı ?
Airbag açan araç daha evvelden çok sayıda kazaya karışmış ise kritik kesimler süreç görmüş ise airbab açmasının yarattığı bedel kaybı ölçüsü daha düşük olacaktır.
Onarım bedeli, paha kaybı ilişkisi
Airbag açan aracın paha kaybı ölçüsü ile tamir maliyeti birebir şey değildir.
Örneğin airbag açan aracı tamirciye götürdünüz ve 50 bin TL’ye aracın tüm kesimlerini onardıysa “aracın paha kaybı 50 bin TL’dir” demek yanlışsız olmaz.
Çünkü aracı onarmayla araç eski bedeline gelmiyor. Ekseriyetle araç kıymet kaybı, tamirat masrafının %20 yahut %30 fazlası olarak hesaplanmaktadır.
Yani tamir masrafı 50 bin TL olan bir aracın bedel kaybı 60 bin-65 bin TL civarı olarak takdir edilmektedir. Bununla birlikte bu hesap her vakit hakikat değildir. Yani her seferinde geçerli olacak diye bir şey yoktur.
Örneğin piyasa pahası 1 milyon TL olan bir aracın hava yastığı açması sonucunda 200 bin TL tamirat maliyeti var ise aracın paha kaybı 250 bin TL’dir demek bazen yanlışsız değildir.
Çünkü 200 bin TL masraf edilse bile araç eski güvenlik özelliklerine kavuşamayabilmekte (ikinci bir çarpışmada tost üzere olabilir) ayrıyeten ağır hasar kaydı oluşursa ruhsal olarak satış fiyatı daha çok düşebilmektedir.