Şanzıman acil işletimde sürmeye devam edilebilir ne demek ?
Bu makalede VAG grubu araçlarda görülen Şanzıman acil işletimde sürmeye devam edilebilir yanlışı ne demek, bu sorunu neden yaşıyorsunuz, tahlil için neler yapılabilir mevzularında bilgi verilecektir.
Bu sorunun yaşandığı markalar şunlardır:
- Volkswagen
- Seat
- Audi
- Skoda
Şanzıman acil işletimde sürmeye devam edilebilir ne demek ?
Nasıl ki egzoz emisyonlarında bir farklılık algılandığı vakit motor arıza lambası yanıyor ve bu arızanın çok farklı sebebi olabiliyor, Şanzıman acil işletimde sürmeye devam edilebilir yanlışını aldığınızda da şanzımanla alakalı bir sorun var demek lakin bahsedilen sorun için çok sayıda ihtimal geçerli olabilir.
Hata bildirisinde geçen “Şanzıman acil işletimde” nin manası “aracı sürebilirsiniz ancak bu halde uzun yola çıkmaya kalkmayın, zira şanzıman özellikleri kısıtlandı” demektir.
Şanzıman özelliklerinin kısıtlanması aracın hızlanması, vites değiştirmesi üzere hususlarda performans kaybı olması demektir. Örnek vermek gerekirse; “Şanzıman acil işletimde sürmeye devam edilebilir” yanılgısı verince birtakım vitesler çalışmıyor, bu da sürüş konforunuzu etkiliyor.
Bazı araçlarda kusur iletisi İngilizce geliyor, gearbox malfunction you can continue driving yahut gearbox malfunction you can continue driving (limited functionality) bildirileri geliyor.
Bu durumda ne yapmalıyız ?
Aracı bu halde kullanmaya devam edemeyeceğiniz açık. Bu sebeple fazla vakit kaybetmeden aracı servise götürmeniz lazım.
Serviste arıza tespit aygıtı ile bir tarama yapılacak ve aygıt sorun ile alakalı kod yahut kodlar gösterecektir. Böylelikle yanılgının ne olduğunu anlayabileceksiniz.
Arıza tespit aygıtı ile tarama yapmadan direkt tespit yapmaya çalışan, kesim değiştirmeye çalışan ustalardan uzak durun.
“Şanzıman acil işletimde sürmeye devam edilebilir” yanılgısı çok farklı sebepten kaynaklanabildiği için ezbere tahlil üretmeye kalkmak doğu olmayacaktır.
Şanzıman acil işletimde sürmeye devam edilebilir kusurunun yaygın sebepleri
Şanzıman acil işletimde sürmeye devam edilebilir kusurunu alan araç sahipleri yaygın olarak bu yanılgıyı aşağıdaki sebeplerden almaktadırlar:
Akü voltajındaki düşüklük yahut kesintiler
Bazen Şanzıman acil işletimde sürmeye devam edilebilir kusuru şanzımanın kendinden kaynaklanmıyor, akü tansiyonu vakit zaman yetersiz kalıyorsa, gücü yetmiyorsa, kesinti oluyorsa da bu türlü bir yanılgı olabiliyor.
DSG şanzıman sistemi araç çalışırken epeyce etkin elektrik kullanıyor ve esasen aracın bir çok sistemi de aküden elektrik çektiği için akü tansiyonu yetmeyebiliyor. Yahut akü irtibatlarında sorun olabiliyor, şarj sisteminin randımanı düşebiliyor vs. İsterseniz bu mevzudaki ŞU makaleyi okuyunuz.
Şanzıman sisteminin çalışması için kesintisiz ve kâfi güç akımı lazım, bunda kesinti yetersizlik olunca Şanzıman acil işletimde sürmeye devam edilebilir yanılgısı üzere sıkıntılar olabilmektedir.
Mekatronik ünitesi arızası
Mekatronik ünitesinin birkaç tane arıza çeşidi bulunmaktadır. Mesela bunlardan biri valf gövdesine vidalanan biriktirme haznesinden gelen yüksek basınç sızıntısından kaynaklanan hasardır.
Bazı DSG şanzıman tiplerinde mekatronik ünitesindeki valf gövdesinde, pozisyonlandırma haznesi duvarının kalınlığının çok ince olduğu bir tasarım yanlışı bulunmaktadır.
Bu tasarım yanlışı mümkün hasar riskini artırmakta ve buna bağlı olarak da yüksek basınç kaybına neden olmaktadır. Bunun sonucu olarak da debriyaj ve dişli işletim sisteminin çalışmasında meseleler olmakta ve Şanzıman acil işletimde sürmeye devam edilebilir bildirisi ile şoför haberdar edilmektedir.
IC motor ve yüksek basınç pompası arızası
Basınç sızıntıları, yüksek basınç pompasının çok çalışmasına ve yanmasına neden olmaktadır. Bu iki kesimin arızalanmasının sebebi ekseriyetle şanzıman sistemindeki birtakım problemlerin giderilmemesidir.
Bunun manası şudur, arıza olunca siz bunları değiştirirseniz yeniden arıza yapabilirler, zira asıl sorun diğer bir yerdedir.
Selenoid arızası
Selenoid arızası yaygın olarak iki sebepten;
- Dahili elektronik arızası,
- Yağdaki kirlenme,
Olmaktadır. 7 vitesli DSG kullanan araçlarda sık görülmektedir.
Geri vites seçici arızası
2018 öncesi 7 vitesli DSG’li araçlarda daha sık görülen bu arıza geri vites yahut 6. Vitese geçmeme sorunu yaratmaktadır. Şanzıman acil işletimde sürmeye devam edilebilir bildirisi tahminen bu sebepten gelmiştir.
Arızanın sebebi geri vites seçici rulmanının arızalanmasıdır.
Yatak aşınması
Yaygın bir arıza olmamakla birlikte rastlanan bir durumdur ve Şanzıman acil işletimde sürmeye devam edilebilir iletisine sebep olabilir. Yatak aşınması seyir esnasında “uğultu” sesi ile belirti verir.
Yüksek basınçlı hidrolik kaçağı
TCU arızası
Dış düşük basınç kaçağı
Debriyaj pozisyon sensörü arızası
DSG şanzımanın nedir, artıları, eksileri, dikkat edilmesi gerekenler
DSG şanzıman, Volkswagen kümesi araçların (VAG) kullandığı çift kavramalı şanzıman (DCT şanzıman) dır. “Direkt-Schalt-Getriebe” sözlerinin kısaltması olarak DSG denilmektedir.
DSG şanzıman tek bir şanzımana yerleştirilmiş iki başka elektronik denetimli manuel şanzımandır.
DSG şanzıman, standart bir manuel şanzımanın en yeterli niteliklerini ve verimliliğini ve otomatik vites kullanım kolaylığını bir ortaya getirmiştir.
DSG şanzımanları transaks dizaynına sahiptir, yani birebir şanzıman kasası hem dişlileri hem de diferansiyeli tek bir ünitede barındırır ve yağlama ortaktır. Standart bir manuel şanzımana benzeri formda, DSG donanımlı bir araçta şanzımanın giriş miline uyan ve bir debriyajla çalıştırılan bir volan bulunur. Bu, gücü motordan şanzımana ve son olarak tahrik tekerleklerine aktarır.
“Çift kavramalı şanzıman” isminden da anlaşılacağı üzere, DSG’de iki kavrama paketi ve iki başka giriş mili bulunur. Her ikisi de eş merkezli bir dizayna sahiptir, yani biri oburunun üstüne oturur. Birinci kavrama paketi 1, 3 ve 5’in tekli viteslerini devreye sokarken, oburu 2, 4 ve 6’nın çiftli viteslerini devreye sokar. İki kavrama paketi K1 ve K2 olarak isimlendirilir.
DSG şanzımanların ıslak ve kuru kavrama olarak iki çeşidi bulunmaktadır. Islak kavramalı DSG şanzımanlarda plakalar ve sürtünme halkaları şanzıman sıvısıyla yağlanıp soğutulmakta, mekanik bir yağ pompası tarafından üretilen hidrolik basınçla çalışmakta ve Şanzıman Denetim Ünitesi (TCU) tarafından yönetim edilmektedir.
Mekatronik ünitesinin tesirli bir biçimde çalışması için iki şanzımanı olduğundan, debriyaja basmadan ve vites değiştirmeden evvel gereksinim duyduğunuz bir sonraki vitesi evvelden seçebilir. Bir sonraki vitese geçtiğinde tıpkı anda bir vitesi devreden çıkarır ve bu da kusursuz güç dağıtımıyla sonuçlanır.
DSG şanzımanların en büyük artısı durum ne olursa olsun hem pürüzsüz hem de yıldırım suratında vites değiştirme yeteneğidir.
Şanzımandaki mekatronik ünitesi, ECU (Motor Denetim Ünitesi) ve ABS fren sistemi üzere öteki denetim üniteleriyle birlikte çalışmakta ve araç suratı, motor suratı, gaz kelebeği pozisyonu, fren basıncı ve araçtaki ivme ölçerlerden alınan g kuvveti ölçümleri üzere nasıl ve ne vakit vites değiştirileceğine karar vermek için çeşitli girdilere sahip olmaktadır.
Mechatronic ünitesi, bir sonraki vitese ne vakit geçmek istediğinizi, hızlanırken, fren yaparken yahut viraj alırken dikkate kıymet bir doğrulukla iddia edebilir. Ayrıyeten, birebir sensörleri ve parametreleri kullanarak vitesi ne kadar sert ve süratli değiştireceğini ve vitesi yükseltmesi mi yoksa düşürmesi mi gerektiğini de bilir.
Örneğin, boş yolda yavaş gidiyorsanız, fren ve gazı fazla kullanmıyorsanız DSG şanzıman vitesleri basitçe üst yahut aşağı hakikat değiştirecek, pürüzsüz bir performans sağlayacak ve yakıt verimliliğini en üst seviyeye çıkarmak için düşük zamanlarda vites değiştirecektir. Bu da yakıt tüketimine olumlu yansımaktadır.
Bunun bilakis akan trafikte fazlaca gaza basar durumdaysanız mekatronik ünite motor tarafından üretilen artan gücü görür ve vitesi daha uzun mühlet meblağ yahut mevcut vitese ve RPM’ye bağlı olarak vites küçülterek daha süratli hızlanma sağlar.
Ayrıca, debriyajın daha süratli ve daha ani bir biçimde devreye girmesiyle bir sonraki vitese geçişi daha süratli hale getirir. Bir DSG şanzıman yaklaşık 200 milisaniyede tam bir vites değişimi gerçekleştirebilir ve misal bir manuel şanzımanlı araçtaki en âlâ şoförlerden daha süratli vites değiştirebilir.
Özetle; DSG şanzımanların süratli ve meselesiz vites değiştirme, yakıt harcamasını azaltma, sürüş konforunu artırma üzere artıları bulunmaktadır.
Eksileri ise debriyaj balatalarını çabuk bitirmesi, mekatronik üniteye fazla fonksiyon yüklendiğinden bu kesimin ve bu kesim ile ilgili öteki kesimlerin çabuk arızalanması, DSG sisteminin çok karmaşık olması nedeniyle kilometresi artmış araçlarda çok çeşitli sebeplerle arıza çıkarması (araç bir kez şanzıman arızası verdi mi, biri bitiyor, biri başlıyor), bakımında hassas olunması gerekmesidir.
DSG şanzımanlı araçlarda her bir şanzıman tipinin kendine nazaran kronik problemleri bulunmaktadır. Volkswagen sonraki modellerde bu kusurları düzeltmektedir fakat eski model DSG’li araç alırsanız ve hali hazırda şanzıman arızası var ise bu önemli bir meseledir.
Özellikle de DQ200 tipi kuru şanzımanlı DSG araçlar sahiplerini hayli üzmektedir.
Dikkat edilmesi gerekenler
DSG şanzımanlı araçlar periyodik bakımlardaki gecikmeyi, ucuz yağ kullanma üzere bir yanılgıyı affetmemektedirler. Bu araçlara yeterli bakılması lazım.
İkinci el alırken evvel şanzımanına baktırın, bir sefer arıza verdi mi ardı geliyor. Zira birçok sistem birbirine bağlı, tek bir kesim değiştirmek bazen kâfi olmuyor.
DSG şanzımanlı araçlar ekseriyetle 50 bin kilometreye kadar kötü değil ama kilometre arttıkça arıza çıkarmaya başlıyor. DSG şanzıman ömrü güya 160 bin km lakin bu ömür araca çok yeterli bakılırsa geçerli, aksi takdirde 50 bin kmden sonra arıza vermeye başlıyor.